Stavros Stift

Voor de leerkracht

Print de bijlage
  • xxx – 1 of 2x, enkelzijdig, A3
Meer instructie

Doe-opdracht

Omlijn zelf vlekken op een tekening van een speelplaats. Teken wat de vlekken volgens jou zijn!

Kleuter

Bekijk het filmpje bovenaan deze pagina met je klas. Download en print het stappenplan van de doe-opdracht hier.

Stappenplan

Onderzoeksuitdaging

Waarvan maakten de Merovingers waarschijnlijk hun daken?

Onderzoeksstap 1

Intro met archeoloog Caroline

Vragen voor de kleuters
  • Hoe ziet een dak er vandaag uit?
  • Hebben alle daken dezelfde vorm?
  • Zijn ze gemaakt uit hetzelfde materiaal?
  • Waarom verschillen sommige daken van andere?
  • Hoe zou een dak er in de tijd van de Merovingers, de tijd van ronde schilden en koperen ketels, uitgezien hebben?

Onderzoeksstap 2

Materiaal verzamelen en sorteren

Laat de kinderen materialen van thuis meebrengen, samen op het schoolterrein zoeken of zelf materiaal voorzien. Zorg ervoor dat er ook materialen bijzitten die de Merovingers gebruikten, zoals graszoden, stro, riet, hout, leem of leisteen. Verzamel daarnaast moderne materialen zoals plastic, karton en metaal. Sorteer alles in twee groepen: ‘Merovingers’ en ‘vandaag’.

Vragen voor de kleuters
  • Hoe voelt dit? Waarvan is het gemaakt?
  • Welk materiaal was er nog niet in de tijd van de Merovingers?

Onderzoeksstap 3

Voorspellen

Leg de ‘Merovinger’-materialen naast elkaar op de grond volgens een schaal van ‘slecht dak’ tot ‘goed dak’.

Vragen voor de kleuters
  • Wat denk je dat goed water tegenhoudt? Waarom? Zou het nog altijd water tegenhouden na een week regen?
  • Zou het kapot gaan als er een hagel of een steen op valt?
  • Welke dingen kan jij of de wind makkelijk wegblazen?

Onderzoeksstap 4

Kies één of meerdere materialen

Verdeel de kinderen in groepjes en laat elke groep een materiaal of een combinatie van materialen kiezen. Gebruik opnieuw enkel ‘Merovinger’-materiaal. Hiermee maken ze snel een opstelling waarop ze hun onderzoek kunnen uitvoeren. Ze plakken wat stro vast aan elkaar met plakband, binden takken samen met touw …

Vragen voor de kleuters
  • Waarom kies je voor dit materiaal?
  • Is het beter om 1 materiaal te kiezen of een combinatie van materialen?
  • Op welke manier maak je het dak? Voor welke vorm kies je?
  • Welk dak zal het langste blijven staan?

Onderzoeksstap 5

Onderzoek wat het beste dak is

Laat de natuurelementen los! Laat de kinderen een beker water op het dak gieten, iets op het dak laten vallen, blazen op het dak …

Vragen voor de kleuters
  • Wanneer gaat het dak kapot?
  • Welke materialen kunnen het best tegen regen? Welke tegen wind?
  • Welke materialen zouden snel in brand schieten?
  • Zou een ander materiaal of mengsel toch beter zijn?

Onderzoeksstap 6

Terugblik

Bespreek de resultaten en reflecteer samen op wat dit betekent. Maak een koppeling naar het verleden en naar de toekomst.

Vragen voor de kleuters
  • Wat zou archeoloog Caroline leren als ze met deze Merovinger-materialen een dak bouwt?
  • Zijn er materialen van vroeger die we nu ook nog zouden kunnen gebruiken voor een dak?
  • Welke materialen van nu zijn veel beter?

Maakuitdaging

Ontwerp een alles-in-één-drone die archeologen helpt.

Maakstap 1

Intro met archeoloog Caroline

Vragen voor de kleuters
  • Waarom moeten archeologen een site goed in kaart brengen?
  • Wat is moeilijk aan het maken van een goede kaart of luchtfoto?
  • Hoe zou een drone kunnen helpen?
  • Wat voor slimme of gekke functies zou jouw drone kunnen hebben?

Maakstap 2

Wat moet de drone doen?

Laat de kinderen eerst eigen woorden verzinnen voor ‘een drone’. Zo weet je als leerkracht hoe zij een drone zien: een vliegende robot? Een mini-vliegtuig? Een metalen insect? Wat is dat precies een drone?

Laat de kinderen nadenken over wat een archeologische drone allemaal kan doen, zoals vliegen, foto’s maken, en kaarten tekenen.

Laat kinderen voorbeelden zien van luchtfoto’s of kaarten van archeologische sites. Vraag wat een drone nog meer zou kunnen doen. De antwoorden mogen fantasievol zijn! Misschien moet de drone wel archeologen neerzetten op moeilijk bereikbare plekken?

Vragen voor de kleuters
  • Hoe kan jouw drone helpen om een archeologische site in kaart te brengen?
  • Wat voor dingen kan jouw drone nog meer doen om het werk leuker of makkelijker te maken?
    den?

Maakstap 3

Ontwerpen bedenken

De kinderen bedenken in groepjes een ontwerp voor hun drone. Dit ontwerp moet niet alleen foto’s maken of vliegen, maar ook andere leuke of gekke functies bevatten die het werk interessanter maken.

Criteria voor de drone:
  • Vliegen of bewegen: de drone moet kunnen ‘vliegen’ of zich op een andere manier kunnen verplaatsen.
  • Kaarten maken: de drone moet in staat zijn om een kaart of foto van de site te maken.
  • Creativiteit: voeg extra functies toe, zoals geluidseffecten, verlichting, of een grappige uitstraling.
Tien ideetjes voor de machine

Toon ideeën

  1. Camera met foto’s: een camera die foto’s maakt van de archeologische site.
  2. Tekenarm: een arm die automatisch lijnen tekent voor kaarten.
  3. Microfoon: voor het opnemen van geluiden van de site.
  4. Lichtstraal: een lamp die schijnt om de site beter te verlichten.
  5. Zweeffunctie: De drone kan stil in de lucht blijven hangen voor betere foto’s.
  6. Warmtecamera: een camera die warmte kan zien
  7. Grondscanner: een sensor die de ondergrond inspecteert op voorwerpen.
  8. Opvouwen: de drone kan zijn vleugels of armen in- of uitklappen voor verschillende taken.
  9. Wegwijzer: de drone geeft aanwijzingen over waar archeologen heen moeten gaan op de site.
  10. Opnamefunctie: de drone kan beelden opnemen van wat hij boven de opgravingen ziet, net als een live camera.

Maakstap 4

Het ontwerp maken

De kinderen bouwen hun drone met verschillende materialen. Ze kunnen onderdelen toevoegen die het vliegen, tekenen, of fotograferen makkelijker maken.

Materialen:
  • Basis en structuur: karton, wc-rollen, plakband, lijm.
  • Voor het bewegen: karton, elastiekjes, propellers van plastic of papier, buizen, stokken.
  • Om foto’s en kaarten te maken: papieren rollen, markers, een klein uitknipbare camera (bijv. een lege wc-rol, papieren doeken), spuitflessen voor ‘luchtfoto-effecten.
  • Om te verbinden: touw, splitpennen, elastieken, schuimrubber voor bescherming van gevoelige onderdelen.
Vragen voor kleuters
  • Hoe kun je de propellers (‘wieken’) laten draaien?
  • Wat kun je gebruiken om een camera te maken die echt kan ‘foto’s nemen’?
  • Hoe zorg je ervoor dat de drone in de lucht blijft zweven of beweegt?
  • Wat kun je gebruiken voor het tekenen of het maken van een kaart?

Maakstap 5

Testen van de drone

Laat de kinderen hun drones testen om te zien of ze kunnen ‘vliegen’ of goed foto’s kunnen maken. Test ook de andere functies, zoals het tekenen van een kaart of het verplaatsen van voorwerpen.

Vragen voor kleuters
  • Vliegt jouw drone goed? Hoe kun je dat beter maken? (Van trap of door raam gooien?! ;))
  • Maakt de camera goede foto’s?
  • Kun je het ontwerp aanpassen om de drone meer in evenwicht te maken?
  • Wat werkte goed? Wat zou je willen veranderen?

Maakstap 6

Bijsturen en verbeteren

De kinderen passen hun drone aan om deze beter te laten functioneren. Laat ze nadenken over hoe ze de functies kunnen verbeteren op basis van wat ze hebben geleerd tijdens het testen.

Vragen voor kleuters
  • Wat kun je doen om je drone sneller te maken of makkelijker te laten vliegen?
  • Kun je een extra functie toevoegen om het werk gemakkelijker te maken?
  • Hoe kun je de drone steviger maken zodat hij niet omvalt?

Maakstap 7

Reflecteren

Sluit de les af met een groepsgesprek waarin de kinderen kunnen uitleggen wat hun drone kan doen en hoe dit archeologen helpt.

Vragen voor kleuters
  • Hoe helpt jouw drone Caroline om een archeologische site in kaart te brengen?
  • Wat werkte goed aan jouw ontwerp? Wat zou je nog willen verbeteren?
  • Wat vond je het leukste aan het bouwen van de drone?
  • Wat zou je willen veranderen om jouw drone nog creatiever of nuttiger te maken?

Nodig

  • landschapskaart(en)
  • personagekaarten